Synthetische inhoud
Onder ‘synthetische content’ wordt digitale inhoud verstaan die volledig of grotendeels door kunstmatige intelligentie is gegenereerd of inhoudelijk is gewijzigd. Hieronder vallen teksten, afbeeldingen, audio, video’s en multimodale inhoud. Het is bepalend of AI het resultaat substantieel beïnvloedt – niet of het slechts ondersteuning biedt bij kleine correcties.
Met de toenemende verspreiding van generatieve AI wint de term aan betekenis. Synthetische inhoud kan zowel volledig nieuw gegenereerde als in wezenlijke mate door AI gewijzigde inhoud omvatten. Afhankelijk van de context spelen daarbij bovendien vragen over herkomst, authenticiteit en kenmerking een rol.
Het belangrijkste over synthetische content in het kort
- Synthetische content is digitale content die volledig of grotendeels door AI is gegenereerd of door AI is bewerkt.
- Een eenvoudige spellingcorrectie of klassieke beeldbewerking maakt van een inhoud nog niet automatisch synthetische inhoud.
- De begrippen ‘synthetische inhoud’, ‘synthetische media’ en ‘door AI gegenereerde inhoud’ overlappen elkaar en worden niet overal op dezelfde manier gebruikt.
- Deepfakes vormen een onderdeel van synthetische inhoud; ‘synthetische data’ verwijst daarentegen naar kunstmatig gegenereerde datasets.
- Synthetische inhoud is niet per definitie problematisch. Risico’s ontstaan met name door misleiding, desinformatie, identiteitsmisbruik en een gebrek aan transparantie.
- Sinds 2 augustus 2026 gelden de transparantievoorschriften uit artikel 50 van de EU AI Act. Of en hoe er een aanduiding moet worden aangebracht, hangt af van het concrete geval en van de rol als aanbieder of exploitant.
Wat is synthetische content?
Synthetische inhoud is een verzamelterm voor inhoud waarvan de belangrijkste onderdelen met behulp van kunstmatige intelligentie zijn gegenereerd of gewijzigd. Een taalmodel kan bijvoorbeeld een volledige tekst opstellen, een beeldgenerator een afbeelding creëren of een AI-systeem een echte stem synthetisch nabootsen.
Ook reeds bestaande inhoud kan als synthetische inhoud worden aangemerkt als de AI-bewerking de weergave of boodschap ervan wezenlijk verandert. Niet elk gebruik van een AI-ondersteunde tool volstaat hiervoor. Een automatische spellingcontrole heeft een andere kwaliteit dan het vervangen van een persoon op een foto of het genereren van een scène die niet heeft plaatsgevonden.
Wanneer wordt inhoud als synthetisch beschouwd?
Er bestaat geen volledig gestandaardiseerde definitie van synthetische inhoud voor elke vaktechnische en regelgevende context. Voor de praktische classificatie is daarom vooral de mate van AI-gebaseerde creatie of wijziging relevant. Als een wezenlijk onderdeel van het resultaat door AI is gegenereerd, vervangen of in betekenis is gewijzigd, wijst veel op synthetische inhoud. Als het systeem daarentegen alleen ondersteuning biedt bij een standaardbewerking, zonder de boodschap of weergave wezenlijk te beïnvloeden, is de indeling minder voor de hand liggend.
Synthetische inhoud, synthetische media, deepfakes of synthetische gegevens?
| Begrip | Betekenis | Verhouding tot Synthetic Content | Voorbeeld |
|---|---|---|---|
Synthetic Content | Door AI gegenereerde of wezenlijk door AI gewijzigde digitale inhoud | Overkoepelende term in dit artikel | Door AI gegenereerde producttekst |
AI-generated Content | Inhoud die door generatieve AI is gegenereerd | Sterke overlap | Artikel dat door een LLM is gegenereerd |
Synthetic Media | Synthetisch gegenereerde of gewijzigde media | Wordt deels als synoniem gebruikt en deels specifieker voor audiovisuele media | AI-video |
Deepfake | Realistisch ogende, door AI gegenereerde of gemanipuleerde weergave | Deelgebied | Kunstmatige video van een echte persoon |
Synthetic Data | Kunstmatig gegenereerde datasets | Andere term en ander toepassingsdoel | Gesimuleerde trainings- of testdata |
De terminologie is niet volledig gestandaardiseerd. Afhankelijk van de wetenschappelijke, technische of regelgevende context kunnen definities elkaar overlappen.
- Synthetic Media wordt niet per se enger gedefinieerd dan Synthetic Content. In delen van de vakliteratuur kan de term ook tekst, beeld, audio, video en multimodale inhoud omvatten.
- 'Synthetic Data' moet daarentegen duidelijk worden afgebakend. Hier staat niet de publicatie van digitale inhoud centraal, maar bijvoorbeeld het genereren van kunstmatige gegevens voor training, simulatie of tests.
Wat synthetische inhoud niet automatisch is
Standaardcorrecties of kleine technische aanpassingen zijn niet automatisch voldoende om iets als synthetische inhoud aan te merken.
"Synthetisch" verwijst in de eerste plaats naar de manier waarop iets is ontstaan of gewijzigd – niet naar de kwaliteit, juistheid of legitimiteit van de inhoud.
Deepfakes zijn een specifiek toepassingsgebied van synthetische inhoud, terwijl ‘synthetische data’ verwijst naar kunstmatig gegenereerde datasets voor andere doeleinden.
Welke soorten synthetische content zijn er?
Door AI gegenereerde teksten: taalmodellen kunnen productbeschrijvingen, samenvattingen, vertalingen of volledige redactionele concepten genereren. Hoe meer de AI de eigenlijke inhoud produceert, hoe duidelijker de classificatie als synthetische inhoud is.
Door AI gegenereerde en gemanipuleerde afbeeldingen: beeldgeneratoren kunnen nieuwe motieven creëren of bestaande opnames wijzigen. Als personen, objecten, achtergronden of scènes grotendeels generatief worden gegenereerd of vervangen, kan het resultaat als synthetische inhoud worden beschouwd.
Synthetische stemmen en audio: AI kan stemmen genereren, nabootsen of spraak automatisch wijzigen. Toepassingsgebieden variëren van digitale sprekers en vertalingen tot stemklonen.
AI-video’s en deepfakes: generatieve systemen kunnen afzonderlijke sequenties of complete video’s genereren. Deepfakes vormen een bijzonder relevant onderdeel, omdat ze echte personen levensecht kunnen weergeven in situaties die niet hebben plaatsgevonden.
Multimodale inhoud: Multimodale systemen combineren meerdere mediavormen, bijvoorbeeld tekst, beeld, audio en video, binnen één productieproces. Synthetische inhoud is daarom niet gebonden aan een bepaald formaat.
Waarom wordt synthetische content gebruikt?
Synthetische content wordt gebruikt om digitale content sneller, schaalbaarder of met meer variatie te creëren. Typische toepassingsgebieden zijn onder andere marketing, e-commerce, mediaproductie, vertaling, software en interne communicatie. Generatieve AI maakt het daarbij bijvoorbeeld mogelijk om automatisch verschillende tekst-, beeld-, audio- of videovarianten te genereren en deze aan te passen aan verschillende doelgroepen of markten. De technische schaalbaarheid zegt echter niets over de inhoudelijke kwaliteit of juistheid van de gegenereerde inhoud.
Welke risico's brengt synthetische content met zich mee?
Synthetische inhoud kan worden gebruikt voor legitieme creatieve en economische doeleinden. Dezelfde technische mogelijkheid kan echter ook worden gebruikt om inhoud geloofwaardig te laten lijken, hoewel de weergegeven gebeurtenissen, personen of uitspraken niet authentiek zijn.
Bijzonder relevant zijn daarbij:
- Desinformatie en manipulatie: realistisch gegenereerde afbeeldingen, stemmen of video’s kunnen een verkeerde indruk geven van werkelijke gebeurtenissen. De technische kwaliteit van een stukje inhoud zegt niets over de waarheid van de boodschap.
- Identiteitsmisbruik: stemmen of gezichten van echte personen kunnen synthetisch worden nagebootst. Dit roept vragen op over persoonlijkheidsrechten, reputatie en misleiding.
- Auteursrecht en gebruiksrechten: Daarnaast zijn er mogelijke vragen over auteursrecht, gebruiksrechten en trainings- of bronmateriaal.
Voor organisaties is daarom niet alleen van belang wat er technisch kan worden gegenereerd, maar ook onder welke juridische, redactionele en communicatieve voorwaarden de inhoud wordt gebruikt.
Hoe kun je synthetische content herkennen?
Het is moeilijk om op basis van alleen het zichtbare of hoorbare resultaat een betrouwbare herkenning te doen. Typische artefacten, ongebruikelijke formuleringen of onnatuurlijk aandoende details kunnen aanwijzingen zijn, maar vormen geen waterdicht bewijs.
Daarom wint herkomst, oftewel de traceerbare oorsprong en bewerkingsgeschiedenis van een inhoud, aan belang. Technische benaderingen omvatten onder andere metadata, machinaal leesbare markeringen, watermerken en cryptografisch beveiligde herkomstinformatie.
Wat zijn Content Credentials?
Content Credentials zijn gebaseerd op technische herkomststandaarden en kunnen informatie vastleggen over hoe een digitaal bestand is ontstaan en gewijzigd. Afhankelijk van de concrete implementatie kunnen bijvoorbeeld bewerkingsstappen of gegevens over de herkomst op traceerbare wijze worden vastgelegd.
Deze aanpak verschilt daarmee van een klassieke AI-contentdetector. In plaats van achteraf alleen maar te schatten of een inhoud vermoedelijk afkomstig is van AI, moet de ontstaans- en bewerkingsgeschiedenis technisch beter traceerbaar worden.
Wat zijn de beperkingen van AI-contentdetectoren?
Detectoren leveren in veel gevallen slechts waarschijnlijkheidsbeoordelingen. Inhoud kan achteraf worden bewerkt en generatieve modellen veranderen voortdurend.
Detectie en herkomst beantwoorden daarom verschillende vragen: detectie probeert een oorsprong te herkennen. Herkomst documenteert informatie over het ontstaan en de veranderingen.
Herkenning en identificatie zijn niet hetzelfde
Een technische markering of een herkomstbewijs staat niet automatisch gelijk aan een voor mensen zichtbare openbaarmaking. Machinaal leesbare markeringen, herkomstgegevens en waarneembare aanduidingen vervullen verschillende functies. Dit is met name relevant voor de transparantieverplichtingen van de EU AI Act.
Moet synthetische inhoud in Duitsland worden gemarkeerd?
Synthetische inhoud hoeft niet in alle gevallen met dezelfde zichtbare vermelding te worden gemarkeerd. Vanaf 2 augustus 2026 gelden echter de transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de EU AI Act. Deze verschillen naargelang het type systeem en de inhoud, en naargelang een actor optreedt als aanbieder of exploitant van een AI-systeem. Voor de indeling moet daarom eerst worden verduidelijkt: wie gebruikt welk AI-systeem voor welke inhoud?
Wie moet wat controleren na de inwerkingtreding van de EU-AI-wet?
| Situatie | Situatie |
|---|---|
Aanbieder van een generatief AI-systeem | Bepaalde gegenereerde of gemanipuleerde outputs moeten technisch zo worden gemarkeerd dat ze als door AI gegenereerd of door AI gemanipuleerd herkenbaar zijn. |
Gebruiksverantwoordelijke publiceert een deepfake | Er moet worden beoordeeld of een duidelijke en waarneembare openbaarmaking aan natuurlijke personen vereist is. |
Door AI gegenereerde of gemanipuleerde tekst informeert over aangelegenheden van openbaar belang | Een openbaarmakingsplicht kan relevant zijn voor de gebruiksverantwoordelijke. |
De tekst is door een mens gecontroleerd of redactioneel beoordeeld en er is redactionele verantwoordelijkheid | Dit is een belangrijke wettelijke uitzondering op de openbaarmakingsplicht voor bepaalde teksten. |
AI wordt uitsluitend gebruikt voor ondersteunende standaardbewerkingen | Afhankelijk van het concrete geval kan een uitzondering op bepaalde markeringsvereisten van toepassing zijn. |
Conclusie: het ontstaan, de herkomst en het gebruik zijn doorslaggevend
Synthetische inhoud beschrijft in de eerste plaats hoe digitale inhoud tot stand is gekomen of ingrijpend is gewijzigd. Louter AI-ondersteuning bij standaardcorrecties is hiervoor niet automatisch voldoende. Voor de praktische beoordeling volgen vervolgens drie afzonderlijke vragen: Is de inhoud betrouwbaar? Is de herkomst ervan traceerbaar? En gelden er bij concreet gebruik transparantie- of aanduidingsverplichtingen?
Juist deze scheiding voorkomt verkeerde aannames. Niet alle synthetische inhoud is problematisch en niet alle AI-inhoud vereist dezelfde zichtbare aanduiding. Context, aard van de inhoud en verantwoordelijkheid blijven doorslaggevend.
Veelgestelde vragen over synthetische content
Ja, als ChatGPT de tekst volledig of grotendeels heeft gegenereerd. Als het systeem alleen wordt gebruikt voor spellingcontrole of voor kleine taalkundige aanpassingen, is de indeling minder eenduidig.
Ja. Volledig gegenereerde afbeeldingen zijn typische voorbeelden van synthetische content. Ook bestaande afbeeldingen kunnen hieronder vallen als essentiële onderdelen ervan met behulp van AI zijn gegenereerd of inhoudelijk zijn gewijzigd.
De termen worden niet overal op dezelfde manier gebruikt. In dit artikel wordt ‘synthetic content’ gebruikt als overkoepelende term voor door AI gegenereerde of in wezen door AI gewijzigde digitale inhoud. ‘Synthetic media’ kan op vergelijkbare wijze worden gebruikt, maar wordt deels sterker geassocieerd met beeld-, audio- en video-inhoud.
Ja, deepfakes vallen onder de categorie van synthetisch gegenereerde of gemanipuleerde inhoud. Omgekeerd geldt echter niet dat alle synthetische inhoud een deepfake is.
Dat is niet in alle gevallen zo. Volgens artikel 50 van de EU AI Act verschillen de vereisten onder meer naargelang het gaat om een aanbieder of een exploitant en of er bijvoorbeeld sprake is van een deepfake of een door AI gegenereerde of gemanipuleerde tekst over zaken van algemeen belang.
Niet altijd alleen op basis van het uiterlijk. Detectoren kunnen aanwijzingen opleveren, terwijl herkomstmechanismen en content credentials aanvullende informatie kunnen verschaffen over het ontstaan en de bewerking.
contentcredentials zijn een technische methode om de herkomst en de bewerkingsgeschiedenis van digitale inhoud te documenteren. Ze zijn bedoeld om beter inzicht te geven in hoe een stuk inhoud tot stand is gekomen of is gewijzigd.
